>>Ferilizasyonu takiben intrauterin ilk 4 haftada blastokist formasyonu, blastokistten de endoderm, mezoderm ve ektodermi oluşturmak üzere iç hücre kitlesi(inner cell mass) ve trofoblast oluşur. Endodermden primitif barsak ve cloaca gelişir. Cloacadan ise ürogenital sinüs ve anorektal kanal gelişir. Ürogenital sinüsten ise vagen epiteli, vestibuler glandlar ve hymen gelişir. Başlangıçta üriner sistemin primordial elemanları, genital yapıların oluşumuna iştirak ederler. Fertilizasyondan sonraki 4-12 haftalar arasında bu iki sistem örtüşmektedir.

>>İlk koitus sırasında, hymen yapısına bağlı olarak, posterior  fourchette daha fazla olmak üzere hymenal laserasyonlar görülebilir. Diğer önemli bir neden ise seksüel suistimal (seksüel abuse) veya seksüel saldırıdır. Bu vakalarda kolposkopik ve vulvo-vaginoskopik dikkatli bir inceleme yapılmalıdır. Bu inceleme ile vulvada superfisiyal veya derin laserasyonlar, ekimozlar, mikroülserasyonlar, kontüzyonlar veya önceki hymenal deflorasyonu gösteren skarlar saptanabilir. Bu muayene seksüel saldırıyı takiben en geç 48 saat içerisinde ve sistematik bir şekilde yapılmalı ve bulgular kayıt altına alınmalıdır. Deneyimli ellerde, kolposkopik inceleme ile tecavüz kurbanlarında, %87-92 oranında genital travma bulgusu saptanmıştır.

>>Çok sık olmasa da jinekoloji pratiğinde imperfore hymen ve buna bağlı hematokolpos, hematometra ve hematosalpinks görülebilmektedir. Anamnezde siklik ağrı, intrapelvik kitle, bazan akut karın tablosu ile başvuran adolesan kızlarda anamnez ve genital muayene ve USG,BT vb. ile kolaylıkla tanı konulabilmektedir. Vaginal obstrüktif veya nonobstrüktif septum ve eşlik etmesi muhtemel üriner traktus anomalileri (özellikle transvers vaginal septumlu olgularda) de araştırılmalıdır. İmperfore hymen tedavisinde hymen insizyonu, hymenotomi yapılır.

>Hymenin biyolojik fonksiyonu halen tam olarak bilinmemektedir. İnfantlarda, vageni enfeksiyonlara karşı koruduğu hipotezi vardır. Birçok kültürde virginity sembolü olarak kabul edilmektedir. Annuler, fimbria yapısında, anterior/posterior lunar, septalı, subseptalı, kribriform, mikroperfore, imperfore (%1.2) veya hymen yokluğu şeklinde görülebilir. Prepubertal, adolesan hymen görünümüne ilişkin bilimsel raporların mevcudiyeti ile birlikte prepubertal hymen görünümünün iyi tanımlanmadığına ilişkin eleştirel raporlar da mevcuttur.

>>Bazı Arap ülkelerinde ve son senelerde  Hollanda başta olmak üzere göç alan ve ikinci, üçüncü jnerasyonun yaşadığı birçok Avrupa ülkesinde  hymenoplasti/ hymen rekonstrüksiyon operasyonları ve değişik teknikler tanımlanmış ve konu ile ilgili fiziksel, psikolojik ve seksüel değerlendirmeler yapılmış , etik tartışmaları ile birlikte ülkelere göre farklılık gösteren  yasal düzenlemeler bilimsel çalışmalara konu olmuştur. Hollanda’da isteğe bağlı olarak adolesanlarda yapılan vaginal introitus rekonstrüksiyon operasyonları, erkek çocuklarında uygulanan sünnet gibi “ritualistik cerrahi” olarak kabul edilmekte olup hymen rekonstrüksiyonu uygulanan şahsın talebi üzerine hastane tıbbi kayıtlarının yok edildiği rapor edilmiştir. Ritualistik cerrahi, tıbbi ihtiyaçlardan çok kişinin isteklerini karşılayan ‘kozmetik cerrahi etiği’ kapsamında değerlendirilmektedir. Cerrahi teknikler ”stitch across hymen”, “hymenal cerclage”, ”vaginal flap”, “gelatin kapsül”, “alloplant tekniği” olarak özetlenebilir.

>>Female genital mutilasyon (FGM), bazı kültürlerde yaygın olarak uygulanmakta olup, bugün dünyada 100-140 milyon kız çocuğunda uygulandığı, her yıl 2 milyon yeni vaka eklendiği Dünya Sağlık Örgütü tarafından rapor edilmiştir. WHO klasifikasyonuna göre dişi eksternal genital organının kısmi veya total olarak çıkarılmasına kadar değişen geniş bir spektrumda Tip I, II, III, IV olmak üzere 4 tip FGM mevcuttur. Olumsuz fiziksel, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri ile birlikte olumsuz jinekolojik ve obstetrik sonuçları büyük önem taşımaktadır.

* 1.Cinsel Yaşam,Üreme ve Aile Sağlığı Kongresi, 4-5 Mayıs 2005,  Antalya’ da PPT  >Sunulmuştur

 

Hymen tipleri